Steenkool verdringt gas in de merit order door hoge gasprijzen

Elektriciteit

De Nederlandse day-ahead baseloadprijs daalde in week 30 en kwam uit op gemiddeld €107,9/MWh, een afname van €4,7/MWh ten opzichte van de voorgaande week. De piekprijs voor elektriciteit daalde sterker en kwam uit op gemiddeld €61,6/MWh, een daling van €15,4/MWh. De afname van de baseloadprijs is voornamelijk toe te schrijven aan lagere temperaturen dan in de voorgaande week, die iets onder het seizoensgemiddelde uitkwamen. Hierdoor nam de koelvraag af, wat de prijzen licht onder druk zette. De sterkere daling van de piekprijs werd vooral veroorzaakt door lage prijzen tijdens de zonne-uren, die op de meeste dagen uitkwamen op of rond €0/MWh. Dit weerspiegelde een overwegend normale instraling van zonlicht in Noordwest-Europa. Opvallend was dat, door de sterk gestegen TTF day-ahead gasprijzen, de marginale kosten van gascentrales aanzienlijk hoger lagen dan die van kolencentrales. Hierdoor ontstond voor kolencentrales een duidelijke economische prikkel om te produceren, met name tijdens de daluren (nachtelijke uren), waarin de Nederlandse elektriciteitsprijzen werden gedrukt door import uit Duitsland, waar kolencentrales de marginale prijs bepaalden.

Gas

De TTF day-ahead gasprijs zette de sterke stijging voort in week 30 en kwam uit op gemiddeld €60,8/MWh, tegenover €53,7/MWh in week 29, een stijging van €7,1/MWh. Dit was het gevolg van de verdere escalatie van het conflict tussen de Verenigde Staten en Iran, waardoor de wereldwijde LNG-aanvoer werd verstoord. De belangrijkste drijfveer bleef echter de verslechterende veiligheidssituatie rond de Straat van Hormuz. Nadat het staakt-het-vuren tussen de Verenigde Staten en Iran was mislukt en Iran had verklaard de Straat voor onbepaalde tijd te sluiten, bleef de doorvaart door de waterweg ernstig beperkt. QatarEnergy bereidt zich inmiddels voor op een verlenging van de overmachtssituatie voor LNG-leveringen tot medio oktober. Daarmee zou de verstoring van de Europese markt uitlopen tot ruim zeven maanden, waarbij sinds maart al 24 LNG-ladingen (ongeveer 3 bcm) voor het Italiaanse Edison zijn geannuleerd.